Несипбаева Роза Абдрасиловна
Должность:
Группа:Посетители
Страна:Казакстан г.Астана Акмолинская область
Регион:
06.09.2015
0
923
0 Азот қышқылы және оның қасиеттері

9 сынып        2015жыл

Сабақтың тақырыбы: Азот қышқылы және оның қасиеттері

Сабақтың мақсаты:Оқушылар азот қышқылының негізгі қасиеттерімен танысады, қышқылдың күшті тотықтырғыш ретінде металдармен әрекеттесу ерекшеліктері туралы білімдері қалыптасады.

Сабақтың міндеттері:

  Азот қышқылының формуласын біледі

  Қышқылды алу жолдарымен танысады

  Қышқылдың ерекше химиялық қасиетін біледі

  Қышқылдың тұздарының атауларымен қолдану саласымен танысады

Кереті құралдар:  Интерактивті тақта, Activot құрылғысы,компьютер, химиялық ыдыстар: стакан, қысқыш, сынауық (пробиркалар), спирт шамы, сіріңке т.б.

Химиялық реактивтер: сұйытылған және концентрлі азот қышқылдары, алюминий, мыс, темір,қорғасын металдары, мыс оксиді, кальций гидроксиді, тұздар т.б

Пәнаралық байланыс: Биология пәнімен

 Өзіңді және өзгені тексер (Үй тапсырмасы)  «Ия», «Жоқ» тест

Activot құралымен  орындайды

1.    Аммиактың химиялық формуласы NH3.

2.    Аммиак тұздарын аммоний деп атайды.

3.    1 моль аммиак газы 44,8л көлем алады

4.    Азоттың (VI) оксидінің формуласы NO2

5.     NO2және N2O5 оксидтерінде азоттың тотығу дәрежелері               +4 және +5

6.    NO2, N2O5 Тұз түзбейтін оксидтер

7.    Азот(II)оксиді NO-ол түссіз, суда өте аз еритін газ. Ол тұз түзбейтін оксид

 

8.      Азот  (IV)оксиді NO2- ол суда ерігенде, азот қышқылымен қатар  азотты қышкыл да түзіледі:

 

Жауаптары: 1-ия; 2-ия; 3-жоқ; 4-жоқ; 5-ия; 6-жоқ; 7-ия; 8-ия
0-1 қате "5"
; 2-3 қате "4"; 4-6 қате "3"

 

Жаңа сабақты түсіндіру   ( Жоспар бойынша)

1. Азот қышқылының молекулалық формуласы, 2.Құрылымдық формуласы    3. Алу жолы,  4. Физикалық қасиеті,  5.Химиялық қасиеті

6. Қолдану

Азот қышкылының формуласы  НNО3. Мұнда азоттың тотығу дәрежесі +5   Валенттілігі IV, Оның судағы ерітіндісі қышқыл қалдығына және гидроксоний ионына диссоциацияланады  

HNO3+ H2O↔H3O++NO3-                      HNO3= H++NO3-

 

Азот қышқылының құрылымдық формуласы

 

 

 

Азот қышқылын алу

·       Зертханада қатты натрий нитратына концентрациялы күкірт қышқылымен әсер етіп, азот кышқылын алуға болады:                

                NaNO3+H2SO4   NaHSO4+HNO3

·       өнеркесіпте азот қышқылын аммиакты тотыктыру аркылы концентрациялы азот   қышқылын алады. Ол бірнеше сатыдан түрады.

                  NH3→ NO  →     NO2→ HNO3

·       Физикалық қасиеті. Сұйық иіссіз, түссіз, улы емес салыстырмалы атомдық массасы 63

            Tқату= -42 0C    Tбалқу = 86 0C

  азот қышқылының концентрлі және сұйытылған ерітінділері тотықтырғыш қасиет көрсетеді.

    Жарықтың әсерінен азот қышқылы азот(IV) оксидіне, суға және оттекке ыдырайды:    4HNO3 = 4NO2 +O2 + 3H2O

  Химиялық қасиеттері:   азот қышқылы  HNO3 басқа қышқылдар тәрізді негіздік оксидтермен әрекеттесіп тұз түзеді:

   СuO + 2HNO3 = Cu(NO3)2 +H2O

   Азот қышқылы ерімейтін негіздермен әрекеттеседі:

  Cu(OH)2 + 2HNO3 = Cu(NO3)2 + H2O

  АзотқышқылыN+5есебімен - жеткіліктідәрежедекүштітотықтырғыш. ОныңтотықсыздануынәтижесіндебірденNO2,  NO, N2O, N2, NH4+өнімдеріболады, әріазоттыңтотығудәрежесітөмендеуболғанөнімдерініңүлесіқышқылдыңсұйылуынасәйкесөседі, өнімдердіңқұрамынатотықсыздандырғыштыңкүшіәсеретеді. HNO3 (конц.) NO2-re ауысады;

HNO3 (сұйыл.) NO-ға ауысады;

HNO3 (өте сұйыл.) NH4NO3-кe ауысады деп саналады.

Концентрациялы азот қышқылына (HNO3) реакцияларына мысалдар:

2HNO3(конц)+Ag=AgNO3+NO2<!-- [if gte mso 9]> +H2O

6HNO3(конц.)+S= H2SO4+6NO2<!-- [if gte mso 9]> +2H2O

Сұйылтылған азот қышқылына(HNO3)үшінмысалдар:

8HNO3(сұйыт.)+3Cu=3Cu(NO3)2+ 2NO2<!-- [if gte mso 9]> +4H2O

Өте сұйылтылған азот қышқылы HNO3 үшін мысалдар:

10HNO3 (өте сұйыл) + 4Zn = NH4NO3 + 4Zn(NO3)2+3Н2О

30HNO3 (өте сұйыл) + 8 А1 = 8 A1(NO3)3+3NH4NO3+9Н2О

Au мен Pt-дан басқа барлық металдар азот қышқылымен реакцияға түседі. Концентрациялы азот қышқылы (HNO3)мына металдардыңA1, Co, Cr, Fe және Pb-ның белсенділігін бәсеңдетеді.

Химиялық қасиетін бекіту мақсатында оқушыларға реакция теңдеулерін

дәптерлеріне жаздыру дәптерлеріне жаздыр

 

          

 

 

 

 

Жаңа сабақты бекіту (логикалық сұрақтар)

1.Үш колба берілген: аммиак, азот(NO2 ) оксиді, азот қышқылы бар. Лакмустың түсін бақылаңдар, өзгерсе неге өзгерді

2. Қайсылары оттекпен әрекеттеседі және қандай газ бөлінеді реакция теңдеуін жазыңдар

 

 

3. Беті табақшамен жауылған колбаға азот (IV) оксиді және су , оттегі жіберілді, табақшаны  жауып қоямыз, егер колбаның бетіндегі табақшаны алсақ қандай өнім түзіледі?     Реакция теңдеуін жазыңдар.

 4.  Activot құралымен тест орындату

 

 

5. Сабақты қорытындылап баға қою

скачать dle 12.1
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Наши услуги



Мы в соц. сетях

Яндекс.Метрика

    Персональные сообщения