Несипбаева Роза Абдрасиловна
Должность:преподаватель по химии
Группа:Посетители
Страна:Казакстан г.Астана Акмолинская область
Регион:город Астана
06.09.2015
0
1307
0

Азот қышқылы және оның қасиеттері

9 сынып        2015жыл

Сабақтың тақырыбы: Азот қышқылы және оның қасиеттері

Сабақтың мақсаты:Оқушылар азот қышқылының негізгі қасиеттерімен танысады, қышқылдың күшті тотықтырғыш ретінде металдармен әрекеттесу ерекшеліктері туралы білімдері қалыптасады.

Сабақтың міндеттері:

—  Азот қышқылының формуласын біледі

—  Қышқылды алу жолдарымен танысады

—  Қышқылдың ерекше химиялық қасиетін біледі

—  Қышқылдың тұздарының атауларымен қолдану саласымен танысады

Кереті құралдар:  Интерактивті тақта, Activot құрылғысы,компьютер, химиялық ыдыстар: стакан, қысқыш, сынауық (пробиркалар), спирт шамы, сіріңке т.б.

Химиялық реактивтер: сұйытылған және концентрлі азот қышқылдары, алюминий, мыс, темір,қорғасын металдары, мыс оксиді, кальций гидроксиді, тұздар т.б

Пәнаралық байланыс: Биология пәнімен

 Өзіңді және өзгені тексер (Үй тапсырмасы)  «Ия», «Жоқ» тест

Activot құралымен  орындайды

1.    Аммиактың химиялық формуласы NH3.

2.    Аммиак тұздарын аммоний деп атайды.

3.    1 моль аммиак газы 44,8л көлем алады

4.    Азоттың (VI) оксидінің формуласы NO2

5.     NO2және N2O5 оксидтерінде азоттың тотығу дәрежелері               +4 және +5

6.    NO2, N2O5 Тұз түзбейтін оксидтер

7.    Азот(II)оксиді NO-ол түссіз, суда өте аз еритін газ. Ол тұз түзбейтін оксид

 

8.      Азот  (IV)оксиді NO2- ол суда ерігенде, азот қышқылымен қатар  азотты қышкыл да түзіледі:

 

Жауаптары: 1-ия; 2-ия; 3-жоқ; 4-жоқ; 5-ия; 6-жоқ; 7-ия; 8-ия
0-1 қате "5"
; 2-3 қате "4"; 4-6 қате "3"

 

Жаңа сабақты түсіндіру   ( Жоспар бойынша)

1. Азот қышқылының молекулалық формуласы, 2.Құрылымдық формуласы    3. Алу жолы,  4. Физикалық қасиеті,  5.Химиялық қасиеті

6. Қолдану

Азот қышкылының формуласы  НNО3. Мұнда азоттың тотығу дәрежесі +5   Валенттілігі IV, Оның судағы ерітіндісі қышқыл қалдығына және гидроксоний ионына диссоциацияланады  

HNO3+ H2O↔H3O++NO3-                      HNO3= H++NO3-

 

Азот қышқылының құрылымдық формуласы

 

 

 

Азот қышқылын алу

·       Зертханада қатты натрий нитратына концентрациялы күкірт қышқылымен әсер етіп, азот кышқылын алуға болады:                

                NaNO3+H2SO4   NaHSO4+HNO3

·       өнеркесіпте азот қышқылын аммиакты тотыктыру аркылы концентрациялы азот   қышқылын алады. Ол бірнеше сатыдан түрады.

                  NH3→ NO  →     NO2→ HNO3

·       Физикалық қасиеті. Сұйық иіссіз, түссіз, улы емес салыстырмалы атомдық массасы 63

            Tқату= -42 0C    Tбалқу = 86 0C

—  азот қышқылының концентрлі және сұйытылған ерітінділері тотықтырғыш қасиет көрсетеді.

    Жарықтың әсерінен азот қышқылы азот(IV) оксидіне, суға және оттекке ыдырайды:    4HNO3 = 4NO2 +O2 + 3H2O

—  Химиялық қасиеттері:   азот қышқылы  HNO3 басқа қышқылдар тәрізді негіздік оксидтермен әрекеттесіп тұз түзеді:

   СuO + 2HNO3 = Cu(NO3)2 +H2O

   Азот қышқылы ерімейтін негіздермен әрекеттеседі:

  Cu(OH)2 + 2HNO3 = Cu(NO3)2 + H2O

  АзотқышқылыN+5есебімен - жеткіліктідәрежедекүштітотықтырғыш. ОныңтотықсыздануынәтижесіндебірденNO2,  NO, N2O, N2, NH4+ өнімдеріболады, әріазоттыңтотығудәрежесітөмендеуболғанөнімдерініңүлесіқышқылдыңсұйылуынасәйкесөседі, өнімдердіңқұрамынатотықсыздандырғыштыңкүшіәсеретеді. HNO3 (конц.) NO2-re ауысады;

HNO3 (сұйыл.) NO-ға ауысады;

HNO3 (өте сұйыл.) NH4NO3-кe ауысады деп саналады.

Концентрациялы азот қышқылына (HNO3) реакцияларына мысалдар:

2HNO3(конц)+Ag=AgNO3+NO2<!-- [if gte mso 9]> +H2O

6HNO3(конц.)+S= H2SO4+6NO2<!-- [if gte mso 9]> +2H2O

Сұйылтылған азот қышқылына(HNO3)үшінмысалдар:

8HNO3(сұйыт.)+3Cu=3Cu(NO3)2+ 2NO2<!-- [if gte mso 9]> +4H2O

Өте сұйылтылған азот қышқылы HNO3 үшін мысалдар:

10HNO3 (өте сұйыл) + 4Zn = NH4NO3 + 4Zn(NO3)2+3Н2О

30HNO3 (өте сұйыл) + 8 А1 = 8 A1(NO3)3+3NH4NO3+9Н2О

Au мен Pt-дан басқа барлық металдар азот қышқылымен реакцияға түседі. Концентрациялы азот қышқылы (HNO3)мына металдардыңA1, Co, Cr, Fe және Pb-ның белсенділігін бәсеңдетеді.

Химиялық қасиетін бекіту мақсатында оқушыларға реакция теңдеулерін

дәптерлеріне жаздыру дәптерлеріне жаздыр

 

          

 

 

 

 

Жаңа сабақты бекіту (логикалық сұрақтар)

1.Үш колба берілген: аммиак, азот(NO2 ) оксиді, азот қышқылы бар. Лакмустың түсін бақылаңдар, өзгерсе неге өзгерді

2. Қайсылары оттекпен әрекеттеседі және қандай газ бөлінеді реакция теңдеуін жазыңдар

 

 

3. Беті табақшамен жауылған колбаға азот (IV) оксиді және су , оттегі жіберілді, табақшаны  жауып қоямыз, егер колбаның бетіндегі табақшаны алсақ қандай өнім түзіледі?     Реакция теңдеуін жазыңдар.

 4.  Activot құралымен тест орындату

 

 

5. Сабақты қорытындылап баға қою

Комментарии пользователей /0/
Комментариев нет...
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Наши услуги



Мы в соц. сетях

    Персональные сообщения