Юсупова Айнур Мадениетовна
Должность:учитель казахского языка в русских классах
Группа:Посетители
Страна:Республика Казахстан
Регион:город Атырау
06.05.2015
0
407
1

ашық сабақ "Сан есім"





 Атырау қаласы,№3 мектеп-гимназиясы

Юсупова Айнур Мадениетовна

І санатты орыс сыныптарындағы қазақ тілі пәні мұғалімі

Қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы: Сан есім

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:Сан есім туралы оқушыларға толық мағлұмат беру. Алған білімдерін пысықтап, теориялық алған ұғымдарын мысалдар арқылы терең меңгерту.

Тәрбиелік:Сан есім тақырыбын түсіндіру кезінде сөздер мен сөйлемдердің тәрбиелілік мәніне көңіл бөле отырып, топпен жұмыс істеу арқылы ынтымақ пен бірлікке, жолдастыққа көмек көрсетуге баулу.

Дамытушылық:Сан есімнен алған білімдерін жаттығу жұмыстары арқылы дамыту, өз бетінше орындау дағдыларын қалыптастыру, топпен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың түрі:Аралас

Сабақтың әдісі:Мәнерлеп оқу, ауызша сөйлеу, тыңдап түсіну, жазу, екеуара сөйлеу, сұрақ-жауап, ынталандыру

Сабақтың көрнекілігі:слайд, оқулық

І. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныппен сәлемдесіп, түгендеу

 ІІ. Үй тапсырмасы бойынша жұмыс (слайд 6)

                                   

<!-

Мысалдар жазу арқылы жалпы,жалқы есімдердің ережесін шығарамыз

ІІІ. Жаңа сабақ  (слайд 8-12)

Топқа бөлу

І топ

Сан есім дегеніміз не ? Түрлерін атаңыз

ІІ топ

Сан есімнің түрлеріне толық мағлұмат беру

І топ

Сан есім дегеніміз- заттың санын білдіретін сөз табы. Сұрақтары: неше? Қанша? Нешінші? Нешеу?

 Имя числительное- часть речи которая обозначает количество предметов и отвечает на вопросы:  Сколько?  Который? Мысалы, бір,екі,үш

 Сан есім мағынасына қарай  6 түрге бөлінеді.

 По своему значению сан есім в казахском языке делится на:

  1. Есептік сан есім- Количественные
  2. Реттік сан есім- Порядковые
  3. Жинақтық сан есім- Собирательные
  4. Бөлшектік сан есім- Дробные
  5. Болжалдық сан есім- Предположительные

6.    Топтау сан есім- Разделительные

ІІ топ

Сан есімнің жай түрі- простые числительные

0-нөл

1- бір

2-екі

3-үш

4-төрт

5-бес

6-алты

7-жеті

8-сегіз

9-тоғыз

10-он

20-жиырма

30-отыз

40-қырық

50-елу

60-алпыс

70-жетпіс

80-сексен

90-тоқсан

100-жүз

1000-мың

1000000-миллион

Сан есімнің күрделі түрі – составные числительные

11- он бір

15-он бес

19-он тоғыз

101-жүз бір

201- екі жуз бір

428-төрт  жуз жиырма  сегіз

666-алты жуз алпыс алты

1957-бір мың тоғыз жуз елу жеті

 

Сан есім түрлері

Түрлері

Жұрнақтары

Мысалы

Реттік

-ншы, -нші, -ыншы, -інші

Бір-інші первый

Жинақтық

-ау, -еу сұрақтары: нешеу? Всего семь

Біреу, екеу, үшеу, төртеу бесеу

Бөлшектік

   

Болжалдық

-дай, -дей, -тай, тей

Қырық-тай около сорока

Топтау

Образуются путем повторения числительных с окончаниями  шығыс сеп в конце

Бес-бестен  по пять, он-оннан по десять

 

ІV. Өзіндік жұмыс (слайд 13-19)

“Сан есім”мұхиты картасымен жұмыс. Аралдарға саяхат кешу.

1-    арал:  “Есептік сан есімдер”

1-топ

Біздің Отанымыз – Қазақстан. Аумағы Батыстан шығысқа 3000 шақырым, ал солтүстіктен оңтүстікке  дейін 1700 шақырым. Қазақстан Республиқасының жер көлемі жөнінен дүние жүзінде 9 – орында.

2- топ

Қазақстан  Республиқасының ұлтық құрамы әр алуан . Қазақстанда 130-дай ұлт өкілдері тұрады. Негізгі ұлт қазақтар республикада 52 пайызды құрайды.

2-    арал: “Реттік сан есімдер”

1-топ

Көп нүктенің орнына реттік сан есімді қойып жаз

Жеті атаңды біл!

Атасы- бірінші

Әкесі –

Баласы –

Немересі-

Шөбересі-

Шөпшек-

Немене-

Сан есімдерді сөзбен жазып, реттік сан есімге айналдырыңыз. 2;6;11;15;29;36;44;58;69;74;88;99;199;1840;3689534

2-топ

Септік жалғауларын біл!

Біріншісі – Атау

................-Ілік

...............-Барыс

...............-Табыс

...............-Жатыс

................-Шығыс

............-Көмектес

Мына есептік сан есімдерді цифрмен жазып, реттік сан есімге айналдыру.

Мың, жуз, сексен, бес, сегіз

3-    арал: “Жинақтық сан есімдер”

1-топ

Жинақтық сан есімдерді табу:

Ауыз біреу, құлақ екеу.

Би екеу болса, дау төртеу.

2-топ

Жинақтық сан есімдерді табу:

 Атадан алтау туса да,

Басыңа бір жалғыздық түсер

Ағайын алтау, ана біреу.

4-    арал: “Болжалдық сан есімдер”

1-топ

Есептік сан есімдерді болжалдық сан есімдерге айналдыру, сөйлем құрау:

Сегіз жүз.......,

Қырық.......,

 

2-топ

Есептік сан есімдерді болжалдық сан есімдерге айналдыру, сөйлем құрау:

Елу.......,

Сексен....,

 

5-    арал: “Топтау сан есімдер”
Сағат неше? деген сұраққа жауап бер, мағынасына ажырат

 

 

6-    арал: “Бөлшектік сан есімдер”

1-топ

Диалогты оқып өзара сөйлесу мағынасына ажырату

Баласы: Әке, сағат неше болды?

Әкесі: сағат сегіз жарым болды. Қайда барасың?

Баласы: Банкке

Әкесі: Банк нешеде ашылады?

Баласы: Тоғыз жарымда ашылады?

Әкесі: Онда не істейсің?

Баласы: Ақша айырбастаймын.

 

2-топ

Диалогты оқып өзара сөйлесу мағынасына ажырату

Баласы: Ана, сағат неше болды?

Анасы: Сағат жеті жарым болды. Жұмысың бар ма?

Баласы: Ия. Сайлаудың жұмыстарымен “Нұр Отан” ғимаратына барамын.

Анасы: Қай уақытта үйде боласың?

Баласы: Сағат бір  жарымда келемін

V. Сергіту сәті (слайд 20)

VІ. Топ жұмысы (слайд 21)

Берілген мәтінді оқып шығып тақырыпқа ат беру, сан есімдерді жазып алу

1-топ

1932 жылы Есіл өзінінің жағалауындағы Қараөткел округінің негізі қалады. Кейін Ақмола сауда жәрменкелері өткізілетін орталыққа айналады. 1961 жылға кейін Целиноград болып аталады. 1939-1965 жылдары Ақмола облысының, ал 1960-1965 жылдары Тың өлкесінің әкімшілік орталығы болды.

 

2-топ

Бір грамм алтыннан ұзындығы 3 километр 420 метрге жететін жіңішке сым жасауға болады. Ең бірінші фотосуретті 1826 жылы франция ғалымы Жозеф Нисфор Ньеп түсерген. Біздің планетамыздағы халықтың жартысы қар көрмепті. Ең үлкен стадион Рио-де Жанейродағы “Маракана” стадионы.

VІІ.

Комментарии пользователей /0/
Комментариев нет...
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Наши услуги



Мы в соц. сетях

    Персональные сообщения