Кенжебаева Назгуль Бекетбаевна
Должность:не указана
Группа:Посетители
Страна:Казахстан
Регион:не указан
30.01.2015
0
1391
5

Ағылшын тіліндегі зат есім.

 

 

Зат есім  (The Noun)

 

  Ағылшын тілінде, қазақ  тіліндегідей, зат есім деректі  (a boy – ұл бала, a dog – ит ,a window – терезе, a house – үй) және  дерексіз болып бөлінеді  (rain – жаңбыр, peace – бейбітшілік, beauty – сұлулық, work -жұмыс)  .

           Ағылшын тіліндегі зат есімдердің ерекшеліктері :

       1. Зат есімнің алдына әдетте  көмекші  сөздер – артикльдер қойылады

 a , an , the  :

I am a teacher.                                        Мен мұғаліммін.

Open the door, please.                           Өтінемін, есікті ашыңызшы.

       2. Зат есім  екі септікке бөлінеді :  жалпы  ( a girl ,  girls ) және тәуелдеу  ( girl’s , girls’ ) :

What is the girl’s  name ?                       Қыздың есімі кім  ?

Where are the girls’  books ?                  Қыздардың кітаптары қайда ?

       3. Зат есім басқа зат есімдерге  анықтауыш бола алады :

You must wear your school uniform.         Сендер мектеп формасын киюге 

                                                                    тиістісіндер.

I like winter sports.                                     Мен қысқы спорт түрлерін ұнатамын.

 

 

                           Зат есімнің  көпше түрі  (Plural form of nouns)

 

          1.Зат есімнің көпше түрлері   жекеше түрдегі зат есімге - s  жалғауы жалғану арқылы жасалады :

a pen      -        pens          қалам  -   қаламдар

a ball      -        balls          доп     -   доптар

          2.Егер  жекеше түрдегі зат есім  -s , -ch , -sh, -x, -o   әріптеріне аяқталса,

көпше түрдегі зат есімге  -es  жалғауы жалғанады :

 

a dress        көйлек            -           dresses   көйлектер

          a box          қорап              -           boxes      қораптар

          a  birch       қайын             -           birches    қайындар

          a hero        батыр             -           heroes       батырлар

          a dish         ыдыс              -           dishes       ыдыстар

 

       3. Егер  жекеше түрдегі зат есім  -f , -fe  әріптеріне аяқталса, -f  әрпі  -v  әрпіне өзгеріп,  зат есімге  -es  жалғауы жалғанады :

a knife         пышақ                                         knives        пышақтар

a wolf          қасқыр                                         wolves       қасқырлар

a leaf           жапырақ                                      leaves         жапырақтар

a shelf         сөре                                             shelves        сөрелер

a scarf         мойын орағыш                           scarves        мойын орағыштар

 

       4. Егер  жекеше түрдегі зат есім  -у  әрпіне аяқталып , алдыңғы  әрпі  дауыссыз болып келсе, -y әрпі  - i  әрпіне  өзгеріп,  зат есімге  -es  жалғауы жалғанады :

 

a city                   қала                      cities            қалалар

a family               жанұя                  families        жанұялар

a baby                 нәресте                 babies          нәрестелер

a country             ел                          countries     елдер

a lady                  ханым                   ladies           ханымдар

 

       5. Көпше түрі өзгермейтін зат есімдер:

 

sheep         қой                                 sheep          қойлар

fish            балық                             fish             балықтар

deer           бұғы                               deer             бұғылар

 

 

       6. Кейбір зат есімдер көпше түрде еш жалғау жалғанбай , түбірдегі дауысты дыбыстың өзгеруі арқылы  жасалады :

 

A man             ер адам                                  men            ер адамдар

A woman        әйел                                       women       әйелдер

A tooth            тіс                                          teeth           тістер

A foot             аяқ                                          feet             аяқтар

A mouse        тышқан                                   mice           тышқандар

 

     7. Кейбір зат есімдердің көпше түрі   - (r)en   арқылы жасалады :

 

a child     бала                                                   children          балалар

an ox       өгіз                                                    oxen               өгіздер

 

      8. Тек  жекеше түрде қолданылатын зат есімдер :

                      

Advice                                кеңес

Information                        ақпарат

Iron                                     темір

Money                                ақша

Permission                          рұқсат

Progress                              жетістік

Water                                  су

Weather                              ауа-райы

Work                                  жұмыс

News                                  жаңалық

Athletics                             атлетика

Billiards                             биллиард

Economics                         экономика

Physics                               физика

 

    9. Тек  көпше түрде қолданылатын зат есімдер :

 

People                  халық

Police                   полиция

Scissors               қайшы

Glasses                көзілдірік

Pyjamas               пижама

Shorts                   шолақ шалбар

Trousers               шалбар

Clothes                 киім

Goods                   тауар

Stairs                    қабат (этаж)

Thanks                 алғыс

Contents               мазмұн

                       

                            Саналатын және саналмайтын зат есімдер

                                (Countable and Uncountable nouns)

 

              Ағылшын тілінде зат есімдер саналатын (countable) және саналмайтын (uncountable) зат есімге бөлінеді

 

                     countable                                               uncountable

                      A cap                                                       sugar

                      A man                                                      snow

                                          

 

                                 UNCOUNTABLE  Саналмайтын зат есім

 

1.     Тек жекеше түрде қолданылады.

 

2.     а/аn  белгісіздік артиклі  қолданылмайды.

 

Тағам

         bread ,cheese, butter, chicken, fruit

 

 

I need some butter.

Зат

    water, soap, snow, tea, coffee, milk, air

 

      

 

Snow is white

Материал

       cotton , iron ,wood, woo l

 

 

The box is made of wood.

Абстракты ұғымдар

        Hope, love, luck, time, advice,    

       information, news, progress

Комментарии пользователей /0/
Комментариев нет...
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Наши услуги



Мы в соц. сетях

    Персональные сообщения