ДЖУМАГУЛОВА АЙГЕРИМ АСЫЛБАЕВНА
Должность:не указана
Группа:Посетители
Страна:КАЗАХСТАН
Регион:не указан
14.08.2016
0
186
0

Темекі құрамындағы заттар, олардың адам ағзасына әсері

Бекітемін

Мектеп  директоры:

Қаратаева  Ж

____________________

 

 

 

 

№97 жалпы орта мектебі

 

ТРЕНИНГ

 

 

Тақырыбы: Темекі құрамындағы заттар, олардың адам ағзасына әсері

 

 

 

 

                  5 «Б»  жетекшісі: Джумагулова А.

 

 

 

 

Шымкент

 

 

5  сынып. Тренинг сабақ жоспары  

Тренинг сабақтың тақырыбы:  «Темекі құрамындағы заттар, олардың адам ағзасына әсері»

Сабақтың мақсаты:   Жас ұрпақтың салауатты өмір салтын қалыптастырудағы ой өрісін дамыту, зиянды әдеттерге еліктеудің, қызығудың өмірлеріне қауіп тудыратының ескерту. Есірткі, ішімдік және темекенің ағзаға тигізер әсері, келешек өмірлеріне оның зардаптары, адам ағзасына теріс әсері туралы түсіндіру.

 Сабақтың міндеттері: 1. Денсаулықты сақтау және нығайту туралы білім беру.

*     Өзін-өзі тәрбиелей білу, жағымсыз іс-әрекеттерден аулақ болу.

*     Салауатты өмір салтына тәрбиелеу.

*     Сабақтың көрнекілігі: мақал-мәтелдер, қанатты сөздер,  сурет салу.

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру.

1.1. Сәлемдесу   Келген қонақтарға қарап оқушылар хормен:

Әдептілік белгісі,

Иіліп сәлем бергені./ оқушылар иіліп сәлемдеседі/

 

1.2 Шаттық шеңбері.

 Мұғалім. Балалар, бәріміз шаттық шеңберіне жиналдық. Енді бір-бірімізге денсаулық туралы жақсы тілектер айтайық.

(Оқушылар бір-біріне бүгінгі күннің көңілді өтуіне және денсаулық туралы тілектер айтады)

1.3.Сұрақ қою.

*     “Денсаулығың өз қолыңда” дегенді қалай түсінесіңдер?

*     Салауатты өмір салты не үшін керек?

*     “Сатып алған ауруға дауа жоқ” дегенді мысалдармен түсіндіріңдер.

 /Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқыылы өз ойларын ортаға салып, өзгелердің де пікірлерін, көзқарастарын тыңдады./

Оқушылардың жауап, пікірлерін негізге ала отырып,мұғалімнің қорытынды сөзі:

 1.4. Мұғалім: 

 Денсаулық әркімнің өз қолында. Денсаулықты адам баласына табиғат сыйлаған басты байлық. Денсаулықты жоғалту оңай, қалпына келтіру қиын. Сондықтан адамның денсаулығының мықты болуы адамның өзіне байланысты. Жағымды, жағымсыз заттарды дұрыс таңдау арқылы салауатты өмір сүруге болады.

1.5. Назар аударайық!

*     Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев Қазақстан халқына жолдаған “Қазақстан-2030” стратегиялық бағдарламасының негізгі жеті басымдығының, төртіншісінде- Қазақстан азаматтарының әл-ауқаты, білімі және денсаулығы туралы атап көрсеткен. Халықтың салауатты өмір сүруіне қол жеткізу үшін негізгі үш бағытта күрес жүргізу керек деді.

 

*     Бірінші бағыт-”Темекі шегуді тоқтату”

*     Екінші бағыт-”Нашақорлыққа, наркобизнеске қарсы күрес”

*     Үшінші бағыт-”Маскүнемдікпен араққа қарсы күрес”

1.6. Түйіндеме:

  Құрметті оқушылар! Еліміздің мықты тірегі –дені сау ұрпақ. Алдымен адамға денсаулық керек. Адам баласының денсаулығы оның жаны мен тәнінің саулығынан құралады. Адам денсаулығының жақсаруы, рухани жанының тазаруы. Тіршілікте салауатты өмір салтын ұстану- салауатты өмір кешумен байланысты. Сонымен балалар, денсаулық -адам бақытының бірінші байлығы.

1.7. Темекі туралы видео көрсетіледі.

    

 

 

1.8. Әр топ көшбасшысы зиянды заттардың атын таңдап, топ мүшелерімен тақырыпты қорғау:

 

 

 

Темекі

Есірткі

Зиянды әдеттер

Есірткі

Ішімдік

 

 

1-топ:

 

 

Ішімдік

 

 
  Подпись: Ішімдік

 

 

 

2-топ:

 

 

Темекі

 

 
  Подпись: Темекі

 

 

 

3-топ:

 

 

1.9. Назар аударайық!

Зиянды әдеттер денсаулыққа қалай әсер етеді?

2.  Темекі құрамындағы заттар

Темекі түтінінде 400-нан астам химиялық элементтер бар, оның 40-тан астамы онкологиялық ауруларға себеп болатын улы заттар.

Шайыр түтін арқылы адам өкепесіне түседі.

Адам алғаш рет темекі тартқанда уланады, басы айналады, жүрегі қағады, құсады, қол-аяғы дірілдейді. Темекі тыныс алу мүшелерінің бәріне зиянды әсер етеді. Никотин тыныс алу жолдарының сілемейлі қабықшасын тітіркендіріп, оны қабындырады. Никотин қан тамырларын тарылтады. Бұл ауа тамыр және өкпе, рак ауруларына шалдықтырады. Шылым шегетіндердің 97%өкпе рагымен ауырады. Темекі түтіні өкпе тарамдарымен тыныс жолдарын бітеп, адам ағзасына қажетті оттекті мөлшерімен қамтамасыз ете алмайды. Радиоактивті заттар да бар. Күніне 1 қорап темекі тартқан адам жылына өкпесіне 1 литр қара май жинайды.

   Өкпенің қатерлі ісігімен ауыратындардың 80% темекі тартатындар. Бүкіл дүние жүзінде 1 миллиард адам темекі тартады. Темекі зардабынан жылына 25 мың адам қайтыс болады. Жүрек ауруына шалдыққандардың өлімі 20% . Қатерлі ісік ауруынан болатын өлім 30%, өкпе рагы 90% темекі зардабынан болады. Темекінің зардабын өкпеден артық тартатын ешбір мүше жоқ. Темекі шегетіндер демікпе, қатерлі ісік, бронхит, туберкулез сияқты тыныс жолдарының ауыр науқастарына шалдығуы мүмкін бұл туралы сыныбымыздың биологы Айгерімге сөз береміз

Қорытынды:

Темекі шайыры ми мен жүрек тамырларын бұзады, өкпенің көпіршіктерін зақымдайды. Сондықтан да темекіге жол жоқ.


4. Шылым шегу барысында не нәрсе болады?

      Шылым шегу барысында оның жартысы жанып кетеді жұтылатын түтіннің құрамында никотин көміртек тотығы синил қышқылының бөліктері және басқада сол сияқты химиялық заттар бар. Оның ішінде ең улысы –никотин оның уы ағзаға еніп әуелі тітіркендіреді одан соң жүйке жүйесінде әсер етеді қан тамырлары тартылып сілекей қабаты зақымданады. Егер де никотин көп мөлшерде ағзаға енсе дене тырысып өліп қалуы мүмкін.

Шылым шегуші түтінді ауыз арқылы жұтады сол кезде зиянды заттар шылым түтінімен бірге жоғары тыныс жолына түседі.

 

Темекінің адам өмірі мен денсаулығына  тигізетін залалы.

 

 

Ашуланшақ, тез ренжиді, зейіні нашарлайды,ұмытшақ,есте сақтау қабілеті төмендейді, ұйқысы бұзылады.

 

Қызық көрушілікпен еліктеушіліктен пайда болады.

 

Жүрек,асқазан, өкпе мүшелері зақымданады

 

никотин, шайыр, күйе.

 

ҚР темекі шегушіліктің алдын алу және оны шектеу туралы заңдары 4-5 бап

-Қоғамдық орындарда                             -Қоғамдық көліктерде-Жасы 18-ге толмаған жасөспірімдерге темекі өнімін сатуға          -Бұқаралық ақпарат құралдарында жарнамалауға тыйым салынады

Ауыз ашиды, сілекей көп бөлінеді, жөтеледі, басы аурп жүрегі айниды.

 

 

Темекі

 

Есірткі

Есірткі- ғасыр тажалы. Онымен қазір бүкіл әлем болып күресуде. Бірақ ол оңай алдырар жау емес екен. Күн өткен сайын шырмалып, ауруды ауыздықтауға қанша күш салса да, оның жарасы асқынып бара жатқан секілді.  Есірткі адамзат баласына құмарлық үшін ежелгі заманнан таныс. Ғалымдар сөзімен айтқанда, есірткіні алғаш рет Жерорта теңізін мекендеген халықтар пайдаланған екен. Көкнәр, зығыр т.б. құрамында есірткі заттары бар өсімдіктер дүниежүзінің кез-келген түкпірінде өсіріледі.

    Есірткінің түрлері: гашиш, м.Есірткінің әсер етуі кезінде көз қарашығы кішірейе түсіп,  жарықты ажырата алмайды. Ал есірткі тілеп, буын-буындары сынып ауырғанда көз қарашығы ұлғая түседі. Егу жолымен пайдаланатындар үнемі, тіпті аптап ыстықта да ұзын жеңді киім киіп жүреді. Жалғыздықты ұнатады, достарымен кездесуден бас тартады. Нашақорларды осы белгілері арқылы анықтауға болады.орфин, опий, кокаин, апиын, героин. Осылардың барлығы да аса күшті наркотикалық әсері бар заттар болып табылады

    Есірткі-адамның қас жауы. Осы әсерлі затты адамдар ортақ шприц арқылы пайдаланып, нәтижесінде қаһарлы ауруға ұшырайды. Мұны пайдаланған адам арықтап, жұмыс істеу қабілеті төмендейді, жүйке жүйесіне әсер етіп, өз әрекетіне жауап бере алмай, қылмысқа барады. Жаман әдеттердің бірі болып табылатын есірткіні қолдана отырып, адам денсаулығына емес, рухани жан  дүниесіне де нұқсан келтіріп, хайуандарша ғұмыр кешіп, ақыл-ой жүйесі бұзылады.        

 

 Есірткінің адам өмірі мен денсаулығына тигізетін залалы.

 

Гашиш, героин, анаша, кокайн, апиын, марихуана.

 

 

Есірткі

Емделу үшін 3-6 айдан 2 жылға дейін уақыт керек

 

 

Иіскеу, шегу, ішке қабылдау, тері астына, тамырға енгізу.

 

Миы зақымданады, шалықтайды, сандырақтайды, қорқыныш пайда болады. Қан қысымы жоғарлайды, қолы дірілдейді, жүрек соғыс жиілейді

 

Отбасына, өзіне, қоғамға, туысқандарына зардабын тигізеді

 

 

 

Комментарии пользователей /0/
Комментариев нет...
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
Наши услуги



Мы в соц. сетях

    Персональные сообщения